Tăng trưởng ngoại thương của Trung Quốc đạt mức cao nhất trong 5 năm

Là năm đầu tiên của Kế hoạch 5 năm lần thứ 15, động lực ngoại thương của Trung Quốc đã thu hút được sự chú ý đáng kể.

Dữ liệu do Tổng cục Hải quan công bố ngày 14 cho thấy trong quý 1 năm 2026, tổng giá trị xuất nhập khẩu hàng hóa của Trung Quốc đạt 11,84 nghìn tỷ nhân dân tệ, lần đầu tiên trong lịch sử vượt 11 nghìn tỷ nhân dân tệ trong cùng kỳ. Con số này thể hiện tốc độ tăng trưởng hàng năm là 15%, đánh dấu mức cao nhất trong 5 năm qua và nêu bật khả năng phục hồi mạnh mẽ của ngoại thương Trung Quốc.

Là động lực chính cho sự ổn định kinh tế và là một phần không thể thiếu của nền kinh tế mở, yếu tố nào củng cố sự tăng trưởng nhanh chóng của ngoại thương Trung Quốc?

Thứ nhất, nền tảng cho sự phát triển vẫn vững chắc. Theo thống kê hải quan, trong quý 1 năm nay, tốc độ tăng trưởng xuất nhập khẩu của Trung Quốc lần đầu tiên trở lại mức hai con số kể từ quý 4 năm 2022, với tổng giá trị xuất nhập khẩu duy trì trên 10 nghìn tỷ nhân dân tệ trong 12 quý liên tiếp.

Trong quý đầu tiên, xuất khẩu của Trung Quốc đạt tổng cộng 6,85 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 11,9% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong số các sản phẩm xuất khẩu khác nhau, máy in 3D, xe điện và pin lithium nổi bật với kim ngạch xuất khẩu tăng lần lượt là 119%, 77,5% và 50,4%.

Trong khi đó, được thúc đẩy bởi các yếu tố như giá hàng hóa quốc tế tăng nhanh và nhu cầu trong nước phục hồi, nhập khẩu của Trung Quốc đạt 4,99 nghìn tỷ nhân dân tệ trong quý đầu tiên - mức cao kỷ lục so với cùng kỳ trong lịch sử - với tốc độ tăng trưởng tăng 2,5 điểm phần trăm so với hai tháng trước đó lên 19,6%. Kể từ đầu năm nay, tác động tổng hợp của chính sách “Hai dự án lớn” và “Hai dự án mới”, cùng với sự kích thích từ kỳ nghỉ Tết Nguyên đán kéo dài, đã khiến nhập khẩu các sản phẩm cơ điện và hàng tiêu dùng trong quý đầu tiên tăng lần lượt là 21,7% và 5,4% so với cùng kỳ năm ngoái.

Wang Jun, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan, lưu ý rằng trong quý đầu tiên, nhập khẩu của Trung Quốc từ hơn 150 quốc gia và khu vực đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng, với 51 quốc gia và khu vực ghi nhận kim ngạch nhập khẩu vượt quá 10 tỷ nhân dân tệ - tăng gấp 3 lần so với cùng kỳ năm ngoái.

Thứ hai, sức sống của công ty vẫn mạnh mẽ. Các doanh nghiệp tư nhân đã duy trì vị thế là thực thể ngoại thương lớn nhất của Trung Quốc trong nhiều năm liên tiếp và khi nhiều lợi ích chính sách khác nhau được ban hành với tốc độ nhanh chóng, sức sống của các doanh nghiệp tư nhân đã được kích thích một cách hiệu quả.

Trong quý I, số doanh nghiệp có hồ sơ xuất nhập khẩu lên tới 618.000, trong đó có hơn 540.000 doanh nghiệp tư nhân. Khối lượng xuất nhập khẩu của họ đạt tổng cộng 6,78 nghìn tỷ nhân dân tệ, tăng 16,2% so với cùng kỳ năm trước, với tỷ trọng của họ trong tổng giá trị xuất nhập khẩu của Trung Quốc tiếp tục tăng lên 57,3%.

Các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đang bám sâu vào Trung Quốc đồng thời phục vụ thị trường toàn cầu. Trong quý 1 năm nay, xuất nhập khẩu của các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tăng 16,1% so với cùng kỳ năm ngoái, đánh dấu 8 quý tăng trưởng liên tiếp. Cả tốc độ tăng trưởng xuất khẩu và nhập khẩu đều đạt hai con số. Trong quý I, hơn 6.200 doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài mới được đăng ký với hải quan, số lượng doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài có hồ sơ xuất nhập khẩu tăng hơn 1.000 doanh nghiệp so với cùng kỳ năm ngoái, đạt 69.000.

Cuối cùng, đà tăng trưởng trong nước vẫn mạnh mẽ. Trong những năm gần đây, cách bố trí thị trường quốc tế của Trung Quốc ngày càng trở nên đa dạng và phối hợp, với khả năng chống chịu rủi ro liên tục được tăng cường.

Trong quý đầu tiên, mặc dù thương mại với Hoa Kỳ sụt giảm, thương mại của Trung Quốc với các thị trường ngoài Hoa Kỳ vẫn cho thấy động lực mạnh mẽ. Thương mại với ASEAN và Mỹ Latinh đều tăng trưởng 15,4%, thương mại với châu Phi tăng 23,7%, thương mại với EU và Anh tăng lần lượt 14,6% và 13,1%.

Trong cùng thời gian đó, sự phát triển của khu vực đã phát huy các thế mạnh tương ứng để thúc đẩy cải thiện cả về chất lượng và hiệu quả của ngoại thương. Trong quý đầu tiên, các khu vực phía đông, trung tây và đông bắc Trung Quốc đã tận dụng tối đa các đặc điểm địa lý và lợi thế công nghiệp độc đáo của mình, với xuất khẩu và nhập khẩu tăng lần lượt là 14,3%, 20,2% và 4%. Các tỉnh ngoại thương lớn—Chiết Giang, Quảng Đông, Giang Tô, Thượng Hải và Sơn Đông—đóng góp chung hơn 60% vào mức tăng xuất nhập khẩu.

Wang Jun cho biết: “Nhìn chung, sự tăng trưởng nhanh chóng trong xuất nhập khẩu trong quý đầu tiên đã đặt nền tảng vững chắc cho tăng trưởng ngoại thương ổn định trong suốt cả năm”. Đồng thời, ông lưu ý rằng vẫn còn nhiều bất ổn bên ngoài và các yếu tố gây bất ổn. Gần đây, Tổ chức Thương mại Thế giới (WHO) dự báo tốc độ tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu sẽ chậm lại 2,7 điểm phần trăm xuống 1,9% vào năm 2026. Một báo cáo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) chỉ ra rằng các cuộc xung đột đang gia tăng ở Trung Đông đặt ra thách thức đối với khả năng phục hồi của nền kinh tế toàn cầu.

Các điều kiện cơ bản và xu hướng cơ bản hỗ trợ tăng trưởng kinh tế dài hạn của Trung Quốc vẫn không thay đổi, đồng thời lợi thế và tiềm năng của đất nước trong ngoại thương tiếp tục xuất hiện. Vào tháng 3, Chỉ số nhà quản lý mua hàng sản xuất (PMI) của Trung Quốc đã quay trở lại vùng mở rộng, với các chỉ số như số lượng đơn đặt hàng xuất khẩu và nhập khẩu mới cho thấy sự phục hồi rõ rệt. Kết quả từ Khảo sát Tâm lý Thương mại Hải quan cũng cho thấy sự gia tăng đáng kể về số lượng doanh nghiệp báo cáo tăng trưởng về số lượng đơn hàng xuất nhập khẩu mới.